تربيت سياسی(يخش آغازين)

 

انسان حيواني است اجتماعي و به زندگاني در جمع گرايش دارد , از ديدگاه فيلسوفان سياست , چون توماس هابز و جان لاك , اين كشش اجتماعي نه از سر دلخوشي , بلكه به سبب نياز است. نياز به امنيت , احتراز از جنگ و ترس...و اگر او را فرصت استغناء فراهم مي آمد , چه بسا به اجتماع پناه نمي برد. اما اين انسان خودخواه و به قول كانت «خوش مشرب غير اجتماعي» , به ميل خود حكومت را بنيان نهاده است تا با طيب خاطر اطاعت و فرمانبرداري كند.در حقيقت او دولت را بنا نهاده است تا نيازها و خواسته هايش را بر آورده سازد. بدين سياق , آدمي، آزادي , حقوق و قدرت طبيعي خود را تقديم حكومت مي كند تا «قدرت» كه مشخصه هر حكومتي است , در دستان يك فرمانروا يا چندين فرمانروا قرار مي گيرد. اين فرمانروا مي تواند در يك حكومت سلطنتي يك خودكامه ، در حکومت دمکراتيک ، مردم باشد , و يا مي تواند حزبي , گروهي و جناحي باشد در نظام اريستوكراسي. و مي تواند تركيبي باشد از اين سه نوع حكومت.

با اين اوصاف , دو مفهوم سياسي شكل مي گيرد : آنکه فرمان مي راند و آنكه فرمان مي برد. در نظام دمكراتيك شهروندان با پيروي از فرمانروا از خويش فرمان مي برند و ميان آنكه فرمان       مي راند و آنكه فرمان ميدهد, تفاوتي نيست. در چنين نظامي , احترام به قانون , سرلوحه رفتارهاي اجتماعي است و در آن آزادي بنا به گفته مونتسكيو معناي ديگري مي يابد : « حق انجام تمام اموري كه قانون اجازه داده است , آزادي است.» اما داستان حاکم خودكامه و مستبد , ديگر حكايتي است. در حكومت مستبد پيروي شهروند از حکومت , فرمانبرداري از خويشتن نيست . چرا كه اين حكومت سراسر دروغ است و دروغ. قول نيچه براي چنان حكومتي صواب است كه مي گويد :« دولت از تمامي هيولاهاي سرد , بي احساس ترين آنهاست. او به سردي دروغ     مي گويد و او كه دروغ از دهانش مي خزد : من؟! دولت؟! من مردم هستم».در حقيقت او نه مردم و نه دولت به معناي واقعي است. او ديوي است كه اگر رهايش كني بر سبيل خودخواهي ذاتي , سيطره شرارت و سركشي خود را در تمامي حوزه هاي خصوصي و عمومي مردم      مي گستراند . و به نام حكومت مردم , اميال پليد و غير انساني خويش را برملاسازد.

اكنون چه كسي به نيكي فرمان مي دهد وچه كسي به نكويي فرمان مي خرد؟ پاسخ اين است : آنكه نيكو تربيت شده است.اين وجيزه آغازين , مدخلي است بر بحث تربيت سياسي در ديارمان كه مي كوشيم در  يادداشت های آتی بدان بپردازيم . با التفات بدين نكته كه اين دفتر خود را از غلتيدن به مباحث ژورناليستی برحذر خواهد داشت و سخت باورمند است كه تنگناهاي سياسي اين فرهنگ بدان سبب بر ديوار هاي سخت بوسه مي زند كه همواره در مباحث اجتماعي و سياسي پوسته كلام خراشيده مي شود و از حقيقت معنا سخنی نمی رود. 

/ 2 نظر / 3 بازدید
habib

باسلام . البته پرداختن به امور زيربنايی خيلی خوبه اما شايد بهتر باشه که راهکارهای عملی هم پيشنهاد بشن

سلام محمد رضا خيلي خوشحال شدم كه ديدم تلاشهاي جديت در زمينه تعليم وتربيت به بار نشته