تربيت شهروندی(۲) - political education

تربیت سیاسی

 


پست الکترونيک

یکشنبه ۱۱ امرداد ،۱۳۸۳

تربيت شهروندی(۲)

 

دمكراسي بدون دمكراتها

    

در مبحث گذشته بيان داشتيم كه دمكراسي بيش از آنكه مكانيسمي براي حكومت كردن باشد ، يك فرهنگ است . براي تسريع و تثبيت آزادي ، شما بايد نه تنها ظواهر خارجي جامعه و ساختار حكومت را تغيير دهيد ـ ساختار دولت را دموكراتيك كنيد ـ ، بلكه نوعي تغيير دروني الزامي است . يعني تحقق آرمانهاي يك نطام دمكراتيك در برقراري عدالت اجتماعي ، قانون گرايي ، مردم سالاري ، آزادي بيان و ... در سايه تربيت مدني و شهروندي توده مردم و مردان سياست ميسر است.

   در هر نظام سياسي كه مردم به نكويي تربيت نيافته و از دانش ، بينش و مهارت مدني ، تهي دست باشند ، سخن از نظام دمكراسي بر زبان راندن ، آب در هاونگ كوبيدن است . خاصه در وضعيتي كه دولت مردان نيز ، از اوصاف مدنيت ، بي بهره باشند.  نظام هاي دمكراتيك كه با مهارت پي ريزي شده باشند ، نمي توانند شكوفا شوند و يا در درازمدت دوام بياورند، مگر اينكه مورد حمايت انديشه ها ، باورها ، ارزش ها ، عقايد و توانايي هاي شهروندان واقع شوند. بنا به گفته خاورشناس شهير، غسان لسامه ، « دمكراسي بدون دمكراتها » اساسا امري غير ممكن است.

 در فقدان خردورزي و روحيه اجتماعي و مدني در ميان توده مردم و رهروان سياست ، كاركرد حكومت هاي دمكراتيك ناچيز خواهد بود. فقدان بينش , دانش و مهارت هاي اجتماعي همچون مشاركت و گفتگوي تفاهمي در ميان توده مردم از يك طرف ، و نبود شجاعت و دليري سياسي به لحاظ منافع شخصي دولت مردان ، فقدان برنامه هاي راهبردي و درازمدت در ميان جناح هاي عمده سياسي به دليل ناتواني در انديشه ورزي و نبود شخصيت هاي استراتژيست از سوي ديگر ، آفتي است كه اگر هر نظامي را دربرگيرد ، قصه توسعه سياسي را به مغاك ميراند.

   بنابراين شالوده بنيادين هر دمكراسي ، بر بازوان مردمي بنا شده است كه نقش خويشتن را به عنوان شهروند و عضوي از جامعه نيك      مي دانند و در سعادت جمعي ديار خويش ، تلاش مي كنند. براي اينكه نظام هاي دمكراسي بتوانند بقا و دوام داشته باشند ، مي بايست در راه اعتلا و ارتقا فرهنگ مدني و ارزش هاي دمكراتيك ، كوشش كنند.     بي توجهي به فرهنگ مدني و وانهادن آن و عنايت صرف به ساختارهاي ظاهري و صوري نظام دمكراتيك ، ويژگي جوامعي است كه در بيش از يك قرن ، از برقراري آزادي ، عدالت اجتماعي ، قانون و جامعه مدني ، ناتوان و عقيم مانده اند. لذا برپايي يك نظام دمكراتيك ، نيازمند فرهنگ دمكراتيك است. انديشه ها ، باورها و عقايد دمكراتيك كه سبب شكل گيري فرهنگ دمكراسي مي گردد از طريق تربيت عقلاني و جتماعي امكان پذير است.

 

محمد رضا نيستاني

پيام هاي ديگران ()


,