تربيت سياسی(يخش آغازين) - political education

تربیت سیاسی

 


پست الکترونيک

یکشنبه ٤ امرداد ،۱۳۸۳

تربيت سياسی(يخش آغازين)

 

انسان حيواني است اجتماعي و به زندگاني در جمع گرايش دارد , از ديدگاه فيلسوفان سياست , چون توماس هابز و جان لاك , اين كشش اجتماعي نه از سر دلخوشي , بلكه به سبب نياز است. نياز به امنيت , احتراز از جنگ و ترس...و اگر او را فرصت استغناء فراهم مي آمد , چه بسا به اجتماع پناه نمي برد. اما اين انسان خودخواه و به قول كانت «خوش مشرب غير اجتماعي» , به ميل خود حكومت را بنيان نهاده است تا با طيب خاطر اطاعت و فرمانبرداري كند.در حقيقت او دولت را بنا نهاده است تا نيازها و خواسته هايش را بر آورده سازد. بدين سياق , آدمي، آزادي , حقوق و قدرت طبيعي خود را تقديم حكومت مي كند تا «قدرت» كه مشخصه هر حكومتي است , در دستان يك فرمانروا يا چندين فرمانروا قرار مي گيرد. اين فرمانروا مي تواند در يك حكومت سلطنتي يك خودكامه ، در حکومت دمکراتيک ، مردم باشد , و يا مي تواند حزبي , گروهي و جناحي باشد در نظام اريستوكراسي. و مي تواند تركيبي باشد از اين سه نوع حكومت.

با اين اوصاف , دو مفهوم سياسي شكل مي گيرد : آنکه فرمان مي راند و آنكه فرمان مي برد. در نظام دمكراتيك شهروندان با پيروي از فرمانروا از خويش فرمان مي برند و ميان آنكه فرمان       مي راند و آنكه فرمان ميدهد, تفاوتي نيست. در چنين نظامي , احترام به قانون , سرلوحه رفتارهاي اجتماعي است و در آن آزادي بنا به گفته مونتسكيو معناي ديگري مي يابد : « حق انجام تمام اموري كه قانون اجازه داده است , آزادي است.» اما داستان حاکم خودكامه و مستبد , ديگر حكايتي است. در حكومت مستبد پيروي شهروند از حکومت , فرمانبرداري از خويشتن نيست . چرا كه اين حكومت سراسر دروغ است و دروغ. قول نيچه براي چنان حكومتي صواب است كه مي گويد :« دولت از تمامي هيولاهاي سرد , بي احساس ترين آنهاست. او به سردي دروغ     مي گويد و او كه دروغ از دهانش مي خزد : من؟! دولت؟! من مردم هستم».در حقيقت او نه مردم و نه دولت به معناي واقعي است. او ديوي است كه اگر رهايش كني بر سبيل خودخواهي ذاتي , سيطره شرارت و سركشي خود را در تمامي حوزه هاي خصوصي و عمومي مردم      مي گستراند . و به نام حكومت مردم , اميال پليد و غير انساني خويش را برملاسازد.

اكنون چه كسي به نيكي فرمان مي دهد وچه كسي به نكويي فرمان مي خرد؟ پاسخ اين است : آنكه نيكو تربيت شده است.اين وجيزه آغازين , مدخلي است بر بحث تربيت سياسي در ديارمان كه مي كوشيم در  يادداشت های آتی بدان بپردازيم . با التفات بدين نكته كه اين دفتر خود را از غلتيدن به مباحث ژورناليستی برحذر خواهد داشت و سخت باورمند است كه تنگناهاي سياسي اين فرهنگ بدان سبب بر ديوار هاي سخت بوسه مي زند كه همواره در مباحث اجتماعي و سياسي پوسته كلام خراشيده مي شود و از حقيقت معنا سخنی نمی رود. 

محمد رضا نيستاني

پيام هاي ديگران ()


,